Burn-out: Wat te doen?

2020.04.29

Je hebt het van de huisarts te horen gekregen of je vermoedt dat je er last van hebt: een burn-out. Maar wat moet je doen als je last hebt van een burn-out? Wat voor impact gaat dit op je leven hebben en waar moet je allemaal rekening mee houden? 


Wat is een burn-out?

Dan moeten we toch eerst even weten wat een burn-out nu eigenlijk is. Een burn-out is een toestand waarin je totaal geen energie meer hebt. Je bent als het ware opgebrand, zowel mentaal als fysiek.

Je zit er dan emotioneel en fysiek even helemaal doorheen. Waarschijnlijk was je al overspannen, maar ben je gewoon doorgegaan met alles wat er “moet” gebeuren en nu geeft je lichaam duidelijk aan dat het tijd is om op te laden. 

Voor veel mensen is het pas duidelijk dat ze een burn-out hebben wanneer hun lichaam er gewoon mee kapt. ’s Ochtends het koffiezet apparaat aanzetten is gewoon te veel moeite en huilbuien zijn in sommige gevallen ook van de partij.

Als jij jouw bed niet uit kunt komen, zit je eigenlijk al heel ver in je burn-out. Een burn-out sluipt er namelijk in.

Vraag jezelf daarom altijd af of je nog tijd voor jezelf hebt of dat je geleefd wordt door de omstandigheden in je leven. 


Burn-out symptomen

Hoe herken je dan de burn-out, zodat je niet hoeft te wachten op het moment dat je lichaam gewoon zegt: “Nee, vandaag gaan we dat bed gewoon niet uit.”

Een burn-out is te herkennen aan de volgende symptomen:


  • Chronisch vermoeid
  • Slapeloosheid
  • Vergeetachtig
  • Slechte concentratie
  • Angst
  • Depressieve klachten
  • Gevoel van falen
  • Streng voor jezelf (je moet doorgaan!)
  • Irritatie/woede
  • Daarbij kun je ook nog last hebben van fysieke klachten. Je hebt dan bijvoorbeeld last van:
  • Je bent vaker ziek
  • Gebrek aan eetlust/totaal niet eten
  • Pijn in de borst
  • Vluchtige ademhaling
  • Kramp
  • Duizeligheid
  • Flauwvallen


Oorzaken burn-out

Maar hoe kom je in deze toestand? Wanneer je een burn-out krijgt heb je eigenlijk te lang doorgevochten om iets te bereiken. Dit kan bijvoorbeeld goedkeuring op je werk zijn, of sociale goedkeuring van mensen om je heen.

Studenten kunnen bijvoorbeeld een burn-out krijgen, omdat ze graag hoge cijfers willen halen, maar ook een sociale student willen zijn én een die nog sportief is ook. Dus de lessen, het huiswerk, een sociaal leven en de sport moeten allemaal gecombineerd worden, omdat je bijvoorbeeld denkt dat iets op een bepaalde manier hoort. Je kunt je voorstellen dat slaap dan erbij inschiet en dat ga je na verloop van tijd toch echt wel merken.

Bij volwassenen ontstaat een burn-out vaak doordat er te veel gewerkt moet worden. Dit houdt niet eens altijd in dat je door je werk een burn-out krijgt. Bij veel volwassenen die de zorg hebben voor andere familieleden komt een burn-out door het werken en mantelzorgen samen. Dit kan erg lastig te combineren zijn, waardoor je eigenlijk nooit een moment van rust hebt.

Het weekend gaat bijvoorbeeld op aan het mantelzorgen en door de week wordt er gewerkt. Ja, dan is uitslapen er niet bij. Even ontspannen is er niet bij en zelfs even een stukje wandelen om te genieten van de natuur kan dan te veel voor je worden. Het is dan een echte luxe geworden. 

Stress en niet goed kunnen omgaan met de bijbehorende emoties, zijn belangrijke factoren die bijdragen aan het ontstaan van een burn-out.

Mensen met bepaalde beroepen hebben een verhoogde kans op het krijgen van een burn-out. Het gaat om docenten, salesprofessionals, managers, zusters, dokters, enzovoort.. 

Je hebt een type A persoonlijkheid. Dit type persoonlijkheid vindt het erg belangrijk om iets te bereiken. Ze zijn vaak erg actief om iets te bereiken, ongeduldig om dat doel te bereiken, de kans bestaat dat je dan ook een workaholic bent en gespannen bent. 

Ambitie in combinatie met ‘please gedrag’ en jezelf opofferen voor anderen zijn ook factoren die kunnen bijdragen aan het ontstaan van een burn-out. 


Burn-out en werken

Als je na een burn-out wil werken, of zelfs tijdens een burn-out, laten de bovengenoemde voorbeelden duidelijk zien dat de burn-out kan komen doordat je gewoon niet gelukkig bent op je werk. Dit kan komen door het werk zelf, dat eigenlijk helemaal niet bij je past, of door de druk die op de werkvloer heerst. Die kan voor hetzelfde werk verschillen per bedrijf.

Dus vraag jezelf af: “Vind ik mijn werk leuk of niet?” En zo ja, vind ik de locatie en mijn collega’s leuk of niet? Is het antwoord dan alsnog nee? Dan kan het herstellen van een burn-out wellicht beter op een andere werkplek, waar je wel hetzelfde werk kunt doen.

Misschien is het zelfs mogelijk om in overleg met je leidinggevende vanuit huis te werken, zodat je geen last hebt van de negatieve prikkels van collega’s. 

Met hypnose kun je achterhalen welke invloed je werk heeft op de burn-out, of dat het toch meer een probleem is dat vanuit de privésfeer ontstaan is. 

Wat voor veel mensen vooral belangrijk is, is het idee dat het werk dat je doet betekenis heeft. Een betekenisvol leven leiden is iets wat je kunt doen met je werk en als je werk die behoefte niet vervult, kan dit voor een burn-out zorgen, want waar doe je het allemaal anders voor?

Ga daarom na welke betekenis je werk heeft. Hoe draag je bij aan de maatschappij met jouw werk? Een hypnotherapeut kan je hiermee helpen of je helpen te bedenken welk werk wel die behoefte aan een betekenisvol leven vervult. 


Fases burn-out

In het proces van een burn-out is te veel werk of saai werk ook een reden voor het krijgen van een burn-out. Zeker wanneer dit in combinatie is met een intern conflict, zoals emotioneel niet meer goed functioneren, fysiek niet meer goed functioneren, problemen in persoonlijke relaties en/of problemen met zakelijke relaties. 

Dan kun je last krijgen van depersonalisatie. Je voelt je niet jezelf. Je hebt het idee dat alles een beetje onwerkelijk is. Je voelt je niet deel uitmaken van de wereld, ongeacht of collega’s je helpen of niet.

Dit symptoom komt ook voor bij mensen met een klinische depressie. 

Wat de grootste valkuil is, is dat je niet met deze gevoelens om kunt gaan of dat je niet kunt bouwen aan je vaardigheden om je werk te doen. Dit niet kunnen bouwen aan je emotionele controle of vaardigheden om goed met je werk om te kunnen gaan (hier hoort ook “nee-zeggen” bij), kan ervoor zorgen dat je burn-out verergert.

Terwijl het model (bron 2) laat zien dat wanneer je wel kunt bouwen aan je vaardigheden en het omgaan met je emoties ervoor zorgt dat je voelt dat je wel iets bereikt (in tegenstelling tot het gevoel van continu falen). 

Daarnaast is autonomie en mee kunnen denken met oplossingen of beslissingen kunnen nemen van belang om weer “uit” de burn-out te komen. 


Burn-out voorkomen

Je zou denken dat je vooral moet werken aan hoe je een gezonde mindset houdt om een burn-out te voorkomen, maar dat is niet altijd nodig. Uit een literatuurstudie blijkt dat in 9 van de 10 studies bewezen wordt dat regelmatig bewegen helpt om een burn-out te voorkomen. 

In die studies komt ook naar voren dat een leefstijl waarbij je veel zit de kans op een burn-out verhoogt. Ook het hebben van een gezond dieet verlaagt de kans op het ontstaan van een burn-out. 

Hypnose kan ook een rol spelen bij het voorkomen van een burn-out. Mensen die in de zorg werken hebben bijvoorbeeld een hogere kans op het krijgen van een burn-out en voor hen is er een onderzoek uitgevoerd naar het effect van hypnose en zelfhypnose op het voorkomen van een burn-out. 

In dit geval hielp de hypnose om goed voor jezelf te zorgen, grenzen duidelijk aan te geven en om innerlijke kracht en flexibiliteit te versterken. Dit hielp onder andere om positiever te zijn tijdens het werk en om tevreden te zijn over de compassie waarmee ze het werk konden doen.


Burn-out herstel

Er zijn een aantal factoren die van belang zijn voor het herstellen van een burn-out, namelijk: voeding, rust, beweging en correctie geven aan je overtuigingen.

Zoals gezegd heb je een ware veldslag gevochten en dit was slopend voor je lichaam. Er wordt weleens gezegd dat je bent wat je eet en het kan zo zijn dat je door je gebrek aan energie steeds ongezonder bent gaan eten. 

Om te herstellen van een burn-out is het juist belangrijk om gezond te eten. Dit is namelijk goed voor je lichaam en voor je geest. Er wordt bijvoorbeeld aanbevolen om vitaminen te nemen en minder alcohol te drinken.

Vind je het lastig om gezonder te eten om te herstellen van je burn-out? Een hypnotiseur kan je helpen om gezonder te eten. Of dit nu is omdat je de smaak van gezonde voeding minder lekker vindt of omdat je gezond eten te duur vindt, dit maakt niet uit voor de hulp van een hypnotiseur.

Hypnose helpt bijvoorbeeld bij mensen die willen afslanken om gezonder te eten, maar ook om het ego te versterken zodat de persoon dit ook kan. Tevens helpt het om een duidelijk doel te hebben voor wat je wilt bereiken met het gezonde eten.

Daarnaast wordt aangegeven dat het belangrijk is om ook te ontspannen. Dit kan door bijvoorbeeld dieren te aaien, iets creatiefs te doen of met vrienden af te spreken. 

Daarnaast kun je dus ontspannen met hypnose of meditatie. Uit onderzoek blijkt dat ontspannen met hypnose of meditatie beter werkt dan ontspannen zonder enige hulp. Dit is bijvoorbeeld te zien aan de spierspanning die mensen hebben wanneer ze ontspannen met of zonder hulp. 

Ook als je alleen de hypnotische staat gebruikt en verder nog geen hypnosetechnieken om verder te ontspannen, helpt dit je al om te ontspannen.

Mentaal wordt aanbevolen om bijvoorbeeld mindfulness toe te passen. 

Wanneer jij je voldoende ontspannen hebt, kan sporten ook weer helpen om te herstellen van een burn-out. 

Ook beweging, bijvoorbeeld sport, wordt aanbevolen om te herstellen van een burn-out. Was je voor je burn-out bijvoorbeeld heel sportief en wil je dat niveau weer halen, of zelfs een beter niveau? Dan kan een hypnotische regressie helpen om dit doel te bereiken.


Behandeling burn-out

Dit zijn zaken die je zelf kunt doen, maar wanneer je het lastig vindt om je hiertoe te zetten - door bijvoorbeeld de burn-out - is het ook handig om een behandeling aan te gaan voor je burn-out. 

Een van de belangrijkste observaties is dat je mensen met een burn-out niet moet pushen om te herstellen. Want dat is dan weer iets wat “moet” en wat “moet” is juist iets waar de burn-out door is gekomen. Uiteindelijk kan het “moeten” herstellen weer voor een conflict zorgen tussen de gewenste identiteit van iemand die efficiënt is, wat in totale tegenspraak is met het gevoel van vermoeidheid. Als die vermoeidheid dan blijft, terwijl bij een standaard behandeling een bepaald doel of minder vermoeidheid moet zijn behaald, zorgt dat alleen maar voor meer stress.

Bij een behandeling met hypnose wordt het gevoel opgeroepen dat de cliënt zelf de onbewuste kennis heeft hoe hij/zij het beste kan herstellen. De bron van de symptomen van de burn-out worden verkend tijdens een analytische hypnosesessie. Er wordt bijvoorbeeld omgegaan met de emotionele kanten van de symptomen. 

De symptomen worden juist gezien als boodschappen van het onderbewuste naar het bewuste. Die boodschappen kunnen door iemand met een burn-out worden geanalyseerd met behulp van een hypnotherapeut. Voor mensen die een dergelijke analytische hypnose ondergaan zorgt dit voor beter contact met innerlijke gevoelens, meer ontspanning en het gevoel dat men meer “leefruimte” heeft. 

Bij zo’n analytische hypnose komt vaak naar voren dat mensen met een burn-out tijdens hun kindertijd nooit goed hebben geleerd om te kalmeren of ontspannen. In plaats daarvan hebben ze juist geleerd om hun ouders te kalmeren en dat wanneer die kalm zijn, ze dan ook zelf kunnen kalmeren. 

Dit draagt alleen maar bij aan de druk om te presteren en om iets te bereiken, zowel in je werk als in latere relaties of in je familieleven. Je bent pas kalm als je baas kalm is of wanneer je partner of kinderen kalm zijn en je denkt dat actie vanuit jezelf hiervoor zorgt. 

Die verstoorde balans tussen iets doen en het nemen van rust zorgt natuurlijk voor een langere tijd van herstel, wanneer die onbalans er al een heel leven is. 

Bij een behandeling met hypnotische analyse zijn een aantal stappen van belang.

De hypnotiseur helpt je bijvoorbeeld om het gevoel van vermoeidheid een plaats te geven. Het is heel normaal om vermoeid te zijn als je altijd over je grenzen heen gaat, zeker wanneer dit een patroon in je leven is geworden.

De hypnotiseur helpt je ook je leven te analyseren. Waarom is dit over je grenzen heen gaan een patroon in je leven geworden? Er kan bijvoorbeeld gevraagd worden naar je zelfbeeld, de relatie met je familie, je overtuigingen en de motiverende factoren die kunnen hebben bijgedragen aan de burn-out. Daarbij kan je ook gevraagd worden naar je eigen theorie voor hoe dit probleem is ontstaan. 

Vervolgens word je in hypnose gebracht. Dit gebeurt niet altijd in dezelfde sessie als wanneer je eerst wat vragen hebt beantwoord, dit hangt af van de hypnotherapeut waar je naartoe gaat. 

Wanneer je in hypnose bent, wordt er gekeken naar de obstakels die je hebt om te ontspannen en om de dingen te doen (of juist niet te doen) die nodig zijn om van de burn-out af te komen en om niet alsnog een terugval te krijgen. Die kunnen bijvoorbeeld geïdentificeerd worden door signalen van je lichaam of door bepaalde gedachten waar je last van hebt.

Vervolgens wordt er gekeken naar de functie van die blokkade. Dit kan met hypnose juist op een creatieve manier gedaan worden. In een “normale” staat kan dit juist geblokkeerd worden, doordat de burn-out creativiteit en spontaniteit blokkeert. De staat van hypnose helpt je dan om daar toch gebruik van te kunnen maken. 

Er wordt ook een veilige omgeving voor je gecreëerd terwijl je in hypnose bent, zodat je echt kunt ontspannen en je nieuwsgierig kunt zijn. Die ontspanning helpt je om in het hier en nu te zijn en om je minder zorgen te laten maken over wat er “daarna” gaat gebeuren. Het gebrek van die zorgen zorgt ervoor dat je weer nieuwe zaken kunt ontdekken in het leven en hoe je die voor jezelf het handigst aanpakt. 


Effecten van hypnose op burn-out

Een dergelijke hypnosetherapie kan ervoor zorgen dat je minder last hebt van paniekaanvallen door de burn-out. 

Daarbij kan slapeloosheid ook verminderd worden. Wanneer de hypnotherapeut je bijvoorbeeld zelfhypnose leert, kan dit je helpen om weer in slaap te vallen wanneer je midden in de nacht wakker wordt. Vooral als je normaal gesproken wakker wordt en niet meer in slaap kunt vallen is dit ontzettend handig. 

Je zelfvertrouwen gaat ook weer omhoog. Het gevoel van falen wordt namelijk getransformeerd, waardoor je op een andere manier tegen het halen van doelen aankijkt. In een casestudie van iemand met een burn-out die in de zorg werkte begon de vrouw bijvoorbeeld met het doel om weer terug op het werk te komen, maar na de therapie waren haar overtuigingen zodanig veranderd dat dit geen doel meer voor haar was. Het was voor haar juist een succes om zich te realiseren dat ze eigenlijk helemaal niet gelukkig werd van haar werk. 

Uit een andere casestudie, van iemand die zichzelf een type A persoonlijkheid vindt, blijkt dat hypnose kan helpen om irritatie te verminderen. Om geduld een andere invulling te geven, waardoor hij zijn geduld niet minder snel verloor, maar dat geduld een minder belangrijke plaats in zijn leven kreeg. Ook zijn vermoeidheid verdween door de hypnose, voornamelijk door respect te hebben voor zijn vermoeidheid, waardoor hij er beter mee om kon gaan. 

Ook eerdere benoemde onderzoeken in dit artikel laten zien dat hypnose helpt om een burn-out te voorkomen en te behandelen. 


Ben je bang dat je op weg bent naar een burn-out of wil je graag herstellen van je burn-out? Dan kan een hypnotherapeut je helpen. Via deze website kun je een hypnotherapeut vinden bij jou in de buurt (of elders in Nederland) die je kan helpen met je burn-out klachten.

Ga naar de homepagina, vul je klacht in en zoek naar therapeuten die daarin gespecialiseerd zijn.